Αρχαίες Οινιάδες
E-mail Εκτύπωση PDF
E-mail Εκτύπωση PDF
Οι αρχαίες Οινιάδες κρατούν τις ρίζες της ιστορίας τους από τον 5οαιώνα π.Χ και τα αρχαιολογικά ευρήματα μαρτυρούν και υπενθυμίζουν ότι ο τόπος γνώρισε πολιτισμική, πολιτιστική και κοινωνικοοικονομική ανάπτυξη αιώνες πριν. Πρόκειται για την δεύτερη σε μέγεθος πόλη της αρχαίας Ακαρνανίας.
Η αρχαία πόλη των Οινιαδών τοποθετείται γεωγραφικά δυτικά του δημοτικού διαμερίσματος της Κατοχής, στο οποίο και υπάγονταν έως και το 1998, καθώς από το 1999 υπάγεται στο Δήμο Οινιαδών με έδρα το Νεοχώρι. Η απόσταση που χωρίζει την Κατοχή από τις αρχαίες Οινιάδες είναι αυτή των 4 χιλιομέτρων και κατά τους καιρούς τις αρχαιότητας αποτελούσε τμήμα των Εχινάδων νησίδων και όπως εικάζεται βρισκόταν στο κεντρικό σημείο αυτών. Χτισμένη στο λόφο του Τρίκαρδου, κατάμεστη από βελανιδιές, περιτριγυριζόταν από τις λίμνες Κυνία, Μελίτη, Ουρία που κατά τη διάρκεια του χειμώνα τα νερά τους δημιουργούσαν μια ενιαία θάλασσα με αυτά του πλημμυρισμένου Αχελώου και μετέτρεπαν την πόλη σε νησί.
Αναφορές στην υπάρξή της γίνονται από τους αρχαίους συγγραφείς: Θουκυδίδη, Διόδωρο, Πολύβιο, Παυσανία και Στράβωνα, αλλά και στα νεότερα χρόνια παρατηρήθηκε κίνηση μεγάλου ενδιαφέροντος από περιηγητές-ερευνητές όπως από τους William Martin Leake, L.Heuzey, E.Kirsten, E.Noack, A.Philippson, B.Powell.
Το ενδιαφέρον αυτό ,για την περιοχή των Οινιαδών ,δεν είναι τυχαίο, καθώς τα αρχαιολογικά μνημεία που έφερε στο φως η αρχαιολογική σκαπάνη ,τονίζουν την σπουδαιότητα της πόλης. Μεταξύ άλλων έχουν διασωθεί: τα τείχη της, για τα οποία έχουν σημειωθεί πάμπολλες αναφορές σε κείμενα που πραγματεύονται ζητήματα αρχιτεκτονικής καθώς θεωρούνται από τα πιο καλοδιατηρημένα. Το αρχαίο θέατρό της, χωρητικότητας 5.000 θέσεων και με διάμετρο ορχήστρας 15.74 μέτρων .Πρωτοκατασκευάστηκε τον 4ο π.Χ αιώνα από τους Αθηναίους, δέχτηκε κάποιες μετασκευαστικές επεμβάσεις από τον Μακεδόνα Φίλιππο τον Ε’, το 167 π.Χ οι Ρωμαίοι επεμβαίνουν ελαφρώς στη διαμόρφωσή του. Στις μέρες μας πια φιλοξενεί θεατρικές παραστάσεις και μεταμορφώνεται σε χώρο μουσικών συναυλιών ,χάρις το Φεστιβάλ του Δήμου Οινιαδών που αναβιώνει από το 1986. Έπειτα διασώζεται το νεώρειο( πρόκειται για τα ναυπηγεία της εποχής) που βρίσκεται κάτω από τα τείχη και είναι λαξευμένο πάνω στον πελώριο βράχο, γεγονός που το καθιστά μοναδικό και αναμφίβολα
εντυπωσιακό. Τέλος διατηρούνται η Ακρόπολη, η Αγορά, ένας μικρός ναός με πρόναο, σηκό, οπισθόδομο και λείψανα λατρευτικού αγάλματος. Ακόμη λουτρά, ο λεγόμενος Κοκκινόπυργος, η Λοξή πύλη, δύο φυσικές δεξαμενές νερού και το λιμάνι.
Όλα αυτά φανερώνουν την πολιτισμική βαρύτητα του τόπου, άλλωστε δεν υπήρξαν λίγες οι φορές που η περιοχή βρέθηκε σε πολεμική αντιπαράθεση είτε με τους Αθηναίους, όντας στο πλευρό των Λακεδαιμονίων, είτε με τους γειτονικούς Αιτωλούς, καθώς αποτελούσε λιμάνι στρατηγικής και εμπορικής σημασίας.
Εκτός αυτών, οι Οινιάδες μας αποκαλύπτουν και μια μυθολογική παράδοση.Ο λόφος του Τρίκαρδου οφείλει το όνομά του στο βασιλιά Τρίκαρδο που είχε ένα πανέμορφο γιό, τον Ανήλιαγο που ποτέ δεν έπρεπε να τον δει το φως του ήλιου. Η μοίρα όμως
ήθελε τον Ανήλιαγο να ερωτεύεται την Κυρά-Ρήνη που κατοικούσε στον πύργο της, στην Πλευρώνα (αρχαία πόλη της Αιτωλίας).Κάθε νύχτα την επισκεπτόταν κα αναχωρούσε προτού ο ήλιος στείλει τις πρώτες του ακτίνες στη γη. Η Κυρά-Ρήνη, όμως, τυφλωμένη από τη ζήλια και εφόσον αγνοούσε τον λόγο της τόσο πρω’ι’νής αποχώρησης του αγαπημένου της, σφάζει όλα τα κοκόρια που σηματοδοτούσαν το ξημέρωμα και ο Ανήλιαγος την ώρα της φυγής του αντικρύζει ,το απαγορευμένο ,γι’ αυτόν, ηλιακό φως και σβήνει για πάντα. Πληθώρα μυθικών ιστοριών κατακλύζει την παράδοση της περιοχής και μαγεύουν και αυτές με τη σειρά τους όπως ο ιδιόμορφος και εμπνευσμένος αυτός τόπος,
Εδάφη φιλόξενα, νιώθει κανείς τους κραδασμούς της γης από το βάρος της ιστορίας τόσων αιώνων, αντιλαμβάνεται τη μετουσίωση της φύσης με την «σκαλισμένη» πέτρα που μαρτυρά πνεύμα και κόπο ανθρώπινο. Τα καλοδιατηρημένα αρχαία μνημεία που άφησε στο πέρασμά του ο χρόνος, στο χώρο των Οινιαδών,θα προσφέρονται πάντα για τέτοιου είδους συγκινήσεις.
Εκτός αυτών, οι Οινιάδες μας αποκαλύπτουν και μια μυθολογική παράδοση.Ο λόφος του Τρίκαρδου οφείλει το όνομά του στο βασιλιά Τρίκαρδο που είχε ένα πανέμορφο γιό, τον Ανήλιαγο που ποτέ δεν έπρεπε να τον δει το φως του ήλιου. Η μοίρα όμως
ήθελε τον Ανήλιαγο να ερωτεύεται την Κυρά-Ρήνη που κατοικούσε στον πύργο της, στην Πλευρώνα (αρχαία πόλη της Αιτωλίας).Κάθε νύχτα την επισκεπτόταν κα αναχωρούσε προτού ο ήλιος στείλει τις πρώτες του ακτίνες στη γη. Η Κυρά-Ρήνη, όμως, τυφλωμένη από τη ζήλια και εφόσον αγνοούσε τον λόγο της τόσο πρω’ι’νής αποχώρησης του αγαπημένου της, σφάζει όλα τα κοκόρια που σηματοδοτούσαν το ξημέρωμα και ο Ανήλιαγος την ώρα της φυγής του αντικρύζει ,το απαγορευμένο ,γι’ αυτόν, ηλιακό φως και σβήνει για πάντα. Πληθώρα μυθικών ιστοριών κατακλύζει την παράδοση της περιοχής και μαγεύουν και αυτές με τη σειρά τους όπως ο ιδιόμορφος και εμπνευσμένος αυτός τόπος,
Εδάφη φιλόξενα, νιώθει κανείς τους κραδασμούς της γης από το βάρος της ιστορίας τόσων αιώνων, αντιλαμβάνεται τη μετουσίωση της φύσης με την «σκαλισμένη» πέτρα που μαρτυρά πνεύμα και κόπο ανθρώπινο. Τα καλοδιατηρημένα αρχαία μνημεία που άφησε στο πέρασμά του ο χρόνος, στο χώρο των Οινιαδών,θα προσφέρονται πάντα για τέτοιου είδους συγκινήσεις.
ΤΟ ΠΑΙΑΝΙΟ
Στο σημερινό Παλιόκαστρο του δημοτικού διαμερίσματος της Μάστρου βρίσκονται τα αρχαία ερείπια της πόλης Παιάνιο. Το
Αρχαίο Παιάνιο χρωστά το όνομά του στο επίθετο «παιάν» που χρησιμοποιούνταν ως επίκληση στο θεό Απόλλωνα, καθώς ναός ήταν αφιερωμένος προς τιμήν του, μέσα στο οχυρωμένο τμήμα της πόλης.
Άγνωστο παραμένει το πότε και από ποίους ιδρύθηκε, ωστόσο κάποιες πληροφορίες, σχετικά με τη σύσταση της πόλης, μας αναφέρει ο ιστορικός Πολύβιος που μας περιγράφει έναν οικισμό
καθ’όλα ολοκληρωμένο με προστατευτικά τείχη και πύργους .Κτίσματα, όμως που λεηλατήθηκαν από την επιδρομή του Μακεδόνα Φιλίππου του Ε΄ το 219 π.Χ., στη διάρκεια του Συμμαχικού Πολέμου, κατά τον οποίον τα αντίπαλα στρατόπεδα ήταν :οι Μακεδόνες με τους συμμάχους τους που στράφηκαν ενάντια στην Αιτωλική Συμπολιτεία. Ο Φίλιππος ,περνώντας από το Άκτιο στην Ακαρνανία, καταστρέφει τα πάντα στο διάβα του και στρατοπεδεύει στην περιοχή του Παιάνιου, όπου έπειτα από την σθεναρή αντίσταση των κατοίκων, πραγματοποίησε την κατάληψη της Παιανικής Ακρόπολης και ολοκληρώνει το καταστρεπτικό του «έργο», κατεδαφίζοντας κάθε κτίσμα.
Κατάλοιπο της μανιώδους εκείνης επιδρομής που υπενθυμίζει την πρότερη ύπαρξη του οικισμού, μέχρι τις μέρες μας, είναι η βάση του τείχους που στέκει αιώνες εκεί στο λόφο του Παλαιόκαστρου.
Ωστόσο κατά διαστήματα έρχονται στο φως και άλλα ευρήματα που υπάγονται στους αρχαίους χρόνους. Ερευνητές ξένοι και Έλληνες, όπως ο Άγγλος William Martin Leake ή ο ερευνητής Κ.Σ Κώνστας έχουν πιστοποιήσει με τις μελέτες τους την ύπαρξη του Παιάνιου. Το Παιάνιο αποτελεί μια ακόμη απόδειξη της μεγάλης πολιτισμικής δραστηριότητας που γνώρισε ο τόπος κατά την αρχαιότητα.
Αρχαίο Παιάνιο χρωστά το όνομά του στο επίθετο «παιάν» που χρησιμοποιούνταν ως επίκληση στο θεό Απόλλωνα, καθώς ναός ήταν αφιερωμένος προς τιμήν του, μέσα στο οχυρωμένο τμήμα της πόλης.
Άγνωστο παραμένει το πότε και από ποίους ιδρύθηκε, ωστόσο κάποιες πληροφορίες, σχετικά με τη σύσταση της πόλης, μας αναφέρει ο ιστορικός Πολύβιος που μας περιγράφει έναν οικισμό
καθ’όλα ολοκληρωμένο με προστατευτικά τείχη και πύργους .Κτίσματα, όμως που λεηλατήθηκαν από την επιδρομή του Μακεδόνα Φιλίππου του Ε΄ το 219 π.Χ., στη διάρκεια του Συμμαχικού Πολέμου, κατά τον οποίον τα αντίπαλα στρατόπεδα ήταν :οι Μακεδόνες με τους συμμάχους τους που στράφηκαν ενάντια στην Αιτωλική Συμπολιτεία. Ο Φίλιππος ,περνώντας από το Άκτιο στην Ακαρνανία, καταστρέφει τα πάντα στο διάβα του και στρατοπεδεύει στην περιοχή του Παιάνιου, όπου έπειτα από την σθεναρή αντίσταση των κατοίκων, πραγματοποίησε την κατάληψη της Παιανικής Ακρόπολης και ολοκληρώνει το καταστρεπτικό του «έργο», κατεδαφίζοντας κάθε κτίσμα.
Κατάλοιπο της μανιώδους εκείνης επιδρομής που υπενθυμίζει την πρότερη ύπαρξη του οικισμού, μέχρι τις μέρες μας, είναι η βάση του τείχους που στέκει αιώνες εκεί στο λόφο του Παλαιόκαστρου.
Ωστόσο κατά διαστήματα έρχονται στο φως και άλλα ευρήματα που υπάγονται στους αρχαίους χρόνους. Ερευνητές ξένοι και Έλληνες, όπως ο Άγγλος William Martin Leake ή ο ερευνητής Κ.Σ Κώνστας έχουν πιστοποιήσει με τις μελέτες τους την ύπαρξη του Παιάνιου. Το Παιάνιο αποτελεί μια ακόμη απόδειξη της μεγάλης πολιτισμικής δραστηριότητας που γνώρισε ο τόπος κατά την αρχαιότητα.
ΟΙ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΕΣ ΠΑΝΩ ΣΤΟ ΛΟΦΟ ΤΟΥ Α΄Ι΄ΛΙΑ
Στο λόφο του Αγίου Ηλία που βρίσκεται στα βόρεια του δημοτικού διαμερίσματος της Κατοχής και σε απόσταση ενός και μισού ακόμη χιλιομέτρου βρίσκονται διάσπαρτα κομμάτια αρχαιολογικού τείχους,με σχήμα τετράπλευρο και με διαστάσεις 1.30 μέτρων επί 90 μέτρα και κτισμένο από ασβεστόλιθο και δύο αρχαίων οικημάτων, κτισμένα και τα ίδια από το υλικό του ασβεστόλιθου, με αρκετές όμως ελλείψεις,ως προς τη διατήρηση τους,καθώς διασώζονται κατά κύριο λόγο τα θεμέλια και τα τείχη τους, με δυσκολοδιάκριτες κάποιες λεπτομέρειες των κτισμάτων.Ευρήματα που μαρτυρούν για μια ακόμη φορά την πανάρχαιη αξία του τόπου και συγκλονίζουν με την ιστορικότητά τους.Ωστόσο η τοποθεσία επιτρέπει για την ώρα μόνο εικασίες για το όνομα της πόλης που πιθανότατα ανήκουν τα αρχαιολογικά ευρήματα,εικασίες που θέλουν άλλοτε την κώμη της Ακαρνανικής Μήλου να στέκει στο λόφο ή το αρχαίο Παιάνιο ή την προέκταση των αρχαίων Οινιαδών και άλλοτε την αρχαία Νάσο,υποθέσεις που με τον ένα ή με τον άλλο τρόπο, έχουν απορριφθεί και αποτελούν ακόμη και στις μέρες μας, ένα άλυτο μυστήριο που ενδέχεται ωστόσο να λύσουν οι επικείμενες ανασκαφές.
Η ΤΡΑΝΗ ΡΑΧΗ
Στη βόρεια πλευρά της Κατοχής σε ένα μικρό λοφίσκο που έχει έκταση 400 τ.μ και ύψος 5 με 7 μέτρα και φέρει το όνομα΄΄Τρανή Ράχη΄΄ έχουν ανακαλυφθεί κομμάτια αγγείων,κεραμικών και ανθρώπινων σκελετών.Πέρα αυτών των σημαντικών ανακαλύψεων στη βορειοανατολική πλευρά του λοφίσκου ήρθε στο φως οικία πετρόκτιστη που χρονολογείται και αυτή στους αρχαίους χρόνους και αποτελεί μια επιπλέον απόδειξη του πόσο μακριά,στο βάθος του χρόνου ο τόπος αυτός γνωρίζει ακμή και πολιτισμική ζωή.
ΤΟ ΚΑΜΙΝΙ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΩΝ ΧΡΟΝΩΝ
Στο σημείο Βελούχια του δημοτικού διαμερίσματος της Κατοχής κατά τη διάρκεια αποχετευτικών εργασιών,σε βάθος ενός μέτρου ανακαλύφθηκε αρχαίο καμίνι που ανάγεται στην εποχή των ελληνιστικών χρόνων.Οι διαστάσεις του ήταν 2,5 επί 3,με ύψος που έφτανε το 1,5 μέτρο.Η ελλιπής όμως φροντίδα του σημείου κατέστησε την ανακάλυψη αυτή άγνωστη και τελικά να αφεθεί σε πλήρης καταστροφή.
ΟΓΚΟΛΙΘΟΙ ΣΤΗ ΘΕΣΗ ΜΑΡΜΑΡΑ
Ανατολικά του Τρίκαρδου,στην τοποθεσία Μάρμαρα,Γράψες και νότια του λόφου Κατσάς φαίνεται ότι υπάρχουν ογκόλιθοι που μαρτυρούν την ύπαρξη μιας θαμμένης πολιτείας.Ίσως πρόκειται για εμπορικό συνοικισμό των Οινιαδών ή απλά για μνημεία πεσόντων που στήθηκαν στο τέλος κάποιας μάχης.
Ο ΑΝΕΜΟΜΥΛΟΣ ΣΤΟ ΛΟΦΟ ΤΟΥ ΑΊ΄ΛΙΑ
Εκτός από τα ευρήματα αρχαιολογικής αξίας που έχουν κατά καιρούς ανακαλυφθεί στο λόφο του Προφήτη Ηλία,στα βόρεια ης Κατοχής, εύκολα μπορεί να διακρίνει κανείς τον ανεμόμυλο που βρίσκεται δίπλα στο ξωκλήσι του Α'ι'λιά.Στέκει εκεί αιώνες, πιθανότατα από τα βυζαντινά χρόνια,περισσότερες όμως πληροφορίες δεν είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε.
Copyright © 2014 Δήμος Οινιαδών. Με την επιφύλαξη παντός δικαιώματος. Designed by Energy Art Web.
